Objawy poszczepienne (NOP)

Szczepienia ochronne są bezpieczne i skuteczne, jednak jak każdy zabieg medyczny, mogą wywołać tzw. niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). Większość z nich ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni.

Co to jest NOP?

NOP to każde niepożądane zdarzenie zdrowotne, które występuje w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki (z wyjątkiem szczepionki BCG – do 3 miesięcy), niezależnie od tego, czy jest bezpośrednio związane ze szczepieniem.

Najczęstsze łagodne objawy poszczepienne:

Miejscowe:
- zaczerwienienie, obrzęk, bolesność w miejscu wkłucia
- uczucie ciepła, świąd skóry
Ogólne:
- gorączka (zwykle do 38°C)
- senność, rozdrażnienie (u dzieci)
- osłabienie, bóle głowy lub mięśni
- zmniejszony apetyt
- nudności, luźne stolce

Objawy te są naturalną reakcją układu odpornościowego i zazwyczaj ustępują w ciągu 1–3 dni.

Rzadkie i cięższe NOP (wymagają kontaktu z lekarzem):

wysoka gorączka (>39°C)
drgawki gorączkowe
reakcja alergiczna (obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu, pokrzywka)
omdlenie lub utrata przytomności
nietypowy, silny ból w kończynie, długotrwały obrzęk

W razie wystąpienia takich objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego punktu medycznego.

Co możesz zrobić w przypadku łagodnych objawów?

Podaj lek przeciwgorączkowy (np. paracetamol lub ibuprofen) – zgodnie z ulotką i dawkowaniem dostosowanym do wieku i masy ciała
Przyłóż chłodny okład w miejscu wkłucia
Zapewnij odpoczynek i odpowiednie nawodnienie
Obserwuj dziecko lub siebie – jeśli objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem

Zgłaszanie NOP

Każdy NOP należy zgłosić lekarzowi podczas najbliższej wizyty. Lekarz zdecyduje, czy zgłoszenie powinno zostać przekazane do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej.

Pamiętaj:

Wystąpienie łagodnego NOP nie jest przeciwwskazaniem do dalszych szczepień
Korzyści wynikające ze szczepień znacznie przewyższają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych